1907 – 1998
Nguyễn Duy Cần
Tên gọi khác: Thu Giang; bút hiệu khác: Hoàng Hạc, Bảo Quang Tử, Linh Chi
Học giả, nhà nghiên cứu Đạo học phương Đông
Quê quán / gốc tích: Thuận Trị, Châu Thành, Mỹ Tho (nay thuộc Tiền Giang)
☯ Dịch học – Lý sốHọc hết bậc Thành chung rồi tự học suốt đời, Thu Giang Nguyễn Duy Cần thông cả Đông lẫn Tây. Ông giảng dạy ở Đại học Vạn Hạnh và Đại học Văn khoa Sài Gòn. Những cuốn “Óc sáng suốt”, “Tôi tự học”, “Thuật tư tưởng”, “Cái dũng của thánh nhân” của ông đến nay vẫn được tái bản.
Cuộc đời & sự kiện chính
- 1907
Sinh ra trong gia đình Nho học; thân phụ Nguyễn Văn Tâm dạy ông Dịch, Lão, Trang.
- 1937
Làm chủ bút tạp chí “Nay” do thân phụ sáng lập.
- 1951
Xuất bản “Cái dũng của thánh nhân”, tác phẩm có ảnh hưởng lớn nhất của ông.
- 1973 – 1974
Xuất bản “Dịch học tinh hoa” và “Chu Dịch huyền giải”.
- 1998
Mất ở TP. Hồ Chí Minh.
- 2014
Bản thảo “Dịch kinh tường giải” được Nhà xuất bản Trẻ in thành hai tập.
Kinh Dịch & Lý số
Thu Giang được thân phụ, một nhà Nho, dạy Dịch, Lão, Trang từ nhỏ, lại thông thạo tư tưởng phương Tây qua tiếng Pháp. Ông tiếp cận Kinh Dịch theo hướng huyền học, xem Dịch là con đường tu dưỡng nội tâm và nhận thức vũ trụ. Thay vì một bộ chú giải đồ sộ, ông viết rải rác nhiều cuốn. Đây là lối đi sâu và khó, hợp với người đã có nền tảng hơn là người mới học.
- Dịch học tinh hoa (1973)
- Chu Dịch huyền giải (1974)
- Dịch kinh tường giải – bản thảo, Nhà xuất bản Trẻ in năm 2014
Tích truyện
Cậu bé đứng giữa hai dòng sông
Thuở nhỏ ở Mỹ Tho, cậu bé Nguyễn Duy Cần ốm yếu quặt quẹo. Cậu được một linh mục người Pháp ở Mỹ Tho nhận làm con nuôi. Cậu được rửa tội, lớn lên trong tiếng Pháp và văn hoá phương Tây.
Nhưng ở nhà, thân phụ ông là cụ Nguyễn Văn Tâm, một nhà Nho, lại kiên nhẫn dạy con Dịch, Lão, Trang. Cậu bé lớn lên giữa hai dòng sông: một bên là lý trí phương Tây, một bên là Đạo học phương Đông.
Không có bằng cấp cao, ông tự học suốt đời. Ông đọc chủ yếu bằng tiếng Pháp để rồi quay về giảng giải tư tưởng phương Đông cho người Việt. Đến cuối đời, ông dồn tâm huyết vào Kinh Dịch, như thể trở về với những bài học đầu tiên của cha.
Bộ “Dịch kinh tường giải”, công trình công phu nhất, ông chưa kịp in khi mất năm 1998. Phải mười sáu năm sau, bản thảo mới đến tay người đọc.
Nguồn: Tổng hợp từ các tư liệu tiểu sử Thu Giang Nguyễn Duy Cần.
Di sản & ghi nhận
Các sách về tu dưỡng, tư duy và Đạo học phương Đông của ông vẫn là sách gối đầu của nhiều thế hệ người đọc.